| Lijst oefeningen | Website school |
De identificatie van tal van zaken gebeurt met codes die bestaan uit een reeks cijfers. Denk maar aan bankrekeningen, kredietkaarten, de streepjescode op een verpakking, de ISBN-code van een boek, ... Bij het automatisch aflezen of intikken daarvan mogen geen fouten gebeuren. Om de kans daarop te verkleinen zit er meestal een algoritme verscholen in de samenstelling van de code. Na het ingeven van het getal wordt meteen getoetst of het algoritme de verwachte uitkomst geeft. Vaak zit die uitkomst in het laatste cijfer: alleen als dat overeenstemt met de verwache uitkomst wordt de code aanvaard.
Een nieuw element in deze oefening zijn de ‘radioknoppen’ links. Je moet deze knoppen afzonderlijk maken maar ze nadien groeperen. Het gevolg daarvan is dat je er maar één tegelijk kunt ‘highlighten’: als je erop klikt wordt die gemarkeerd en de markering van de andere knop verdwijnt. (Het is overigens ook mogelijk een rij radionknoppen van meer dan twee te maken. Maar ook dan blijft gelden: er kan er maar één gemarkeerd zijn.) The highlight (of the hilite) is een eigenschap (property) van de knop waarvan je de waarde kunt opvragen. Je kunt er ook zelf een waarde aan toekennen, maar alleen een die volgens het systeem mogelijk is. The hilite kan alleen maar de waarden true of false (een booleaanse waarde dus) hebben. Je kunt ze daardoor ook gebruiken in een selectie. In deze oefening kun je het script van de knop Controleer namelijk laten beslissen of de Belgische dan wel de Nederlandse procedure moet worden gevolgd.
Een voorbeeld: 735-3520410-74.
Het laatste deel (74) is een controlegetal, dat aan de volgende voorwaarde moet voldoen: het is de rest van de deling van het getal, gevormd door de eerste 10 cijfers, door 97. (Als de rest 0 is, is het controlegetal zelf 97.) Je moet in deze oefening dus de modulo-bewerking toepassen.
Ook OGM’s (Overschrijving met Gestructureerde Mededeling) volgen dit controle-algoritme met ‘modulo 97’. Een OGM-getal bestaat altijd uit twaalf cijfers. Als je het getal, bestaande uit de eerste tien cijfers, deelt door 97, moet de rest overeenkomen met het het getal dat gevormd wordt door de laatste twee cijfers.
Voor Nederlandse bankrekeningen ontwikkelde de Nederlandse wiskundige en schaakgrootmeester Max Euwe de zg. ‘elftest’. Volgens deze test is bijvoorbeeld het nummer 115037969 in orde, want het bestaat uit 9 cijfers en bovendien:
1*9 = 9
1*8 = 8
5*7 = 35
0*6 = 0
3*5 = 15
7*4 = 28
9*3 = 27
6*2 = 12
9*1 = 1
… en bedraagt de som van alle producten 143, een getal dat een geheel veelvoud is van 11.